คลีนฟู้ด` กินให้ถูกหลักโภชนาการ

กล่าวถึงกันมากมายถึงการกินอาหารแบบคลีนๆ (คลีน ฟู้ด) ซึ่งเป็นการรับประทานอาหาร รูปแบบหนึ่งที่ส่งผลดีต่อสุขภาพร่างกาย และกำลังได้รับความนิยมอย่างมากในกลุ่มคนรักสุขภาพ  แต่ด้วยนิยามที่กว้าง ไม่เฉพาะเจาะจง ทำให้หลายสิ่งหลายอย่างที่ไม่ไช่ก็ถูกเหมารวมให้เป็นคลีนฟู้ดไปด้วย

ความหมายของคลีนฟู้ด (Clean Food)  ตามคำอธิบายของอาจารย์สง่า ดามาพงษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการ และผู้จัดการโครงการโภชนาการสมวัย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) บอกว่า มีความหมายอยู่ 2 นัยยะ คือ

1.อาหารที่ไม่ปนเปื้อน หมายถึง กินเข้าไปแล้ว  มีประโยชน์และไม่เป็นพิษต่อร่างกาย

การปนปื้อนก็มีอยู่ 3 ทางด้วยกัน คือ "ปนเปื้อนเชื้อโรค" มีเชื้อจุลินทรีย์เข้าไปปะปนในอาหาร ไม่ว่าจะเป็น อาหารที่ไม่สุก อาหารที่ค้างคืนมีแมลงวันตอม ปรุงไม่สะอาด ก็นำมาซึ่งอาการท้องเดินได้ ต่อมา "ปนเปื้อนจากพยาธิ" เช่น การกินอาหารที่สุกๆ ดิบๆ การกินอาหารที่ไม่ระมัดระวังเรื่องความสะอาดก็มีการปนเปื้อนพยาธิได้

และสุดท้าย "ปนเปื้อนสารเคมี" เช่น กินผักที่ ไม่ได้ล้างหรือล้างไม่สะอาด มียาฆ่าแมลงปะปนอยู่ อาหารที่ใส่สีแต่ไม่ใช่สีผสมอาหาร อาหารที่มีพิษ เช่น เห็ดพิษ น้ำมันทอดซ้ำ ถั่วลิสงที่มีอะฟลาทอกซิน  (Aflatoxin) เป็นต้น

2.อาหารที่ถูกหลักโภชนาการ ยกตัวอย่างง่ายๆ  ว่า การตั้งคำถามว่าเราจะกินอาหารอย่างไรให้ครบ  5 หมู่ และต้องกินให้ได้สัดส่วน ปริมาณที่เพียงพอ ไม่มากน้อยจนเกินไป รวมถึงมีความหลากหลาย  เลี่ยงอาหารหวานจัด เค็มจัด มันจัด สุดท้ายกินผักผลไม้ให้มาก ซึ่งทั้งหมดทั้งปวงคือ การกินอาหารให้ถูกหลักโภชนาการในแบบที่ตรงกับคำว่าคลีนฟู้ด เพราะฉะนั้นคำว่าคลีนฟู้ดในมุมของอาจารย์ นักโภชนาการก็คือ อาหารปลอดภัยไม่ปนเปื้อน อาหารถูกหลักโภชนาการนั่นเอง

แต่ก็มีคำนิยามที่เจาะจงไปอีกว่า เป็นอาหาร ที่ไม่ผ่านการปรุงแต่งและขัดสีด้วยสารเคมีต่างๆ หรือผ่านการแปรรูปน้อยที่สุดนั่นเอง อาหารเหล่านี้จะเป็นอาหารที่สดสะอาดไม่ผ่านกระบวนการหมักดองหรือปรุงรสใด ๆ มากจนเกินไป เช่น เค็มจัดหรือหวานจัด รวมถึงอาหารขยะและอาหารสำเร็จรูปที่มีปริมาณแป้ง ผงชูรสและโซเดียมในปริมาณสูง

อาหารคลีนนั้นจะไม่ยึดติดกับรสชาติ แต่จะเน้นความเป็นธรรมชาติมากกว่า อาจผ่านการปรุงแต่งบ้างเล็กน้อยหรืออาจจะไม่ผ่านการปรุงแต่งเลยก็เป็นได้ เช่น ใช้เกลือในการปรุงอาหารรสเพียงเล็กน้อยแทนน้ำปลา (ซึ่งจะให้ดียิ่งขึ้นอาจจะใช้เป็นเกลือชนิดโซเดียมต่ำ) หรืออาจจะเป็นซีอิ๊วขาวชนิดที่ไม่มีผงชูรสเจือปน และจะไม่ใช้ผงชูรสในการปรุงอาหาร เป็นต้น

อย่างอาหารประเภทอาหารสำเร็จรูปที่แช่ตู้เย็นนั่นคือตรงข้ามเลย เพราะอาหารเหล่านี้มักใส่สารกันเสียเข้าไปด้วยเพื่อให้สามารถเก็บได้นานขึ้น หรือ ขนมขบเคี้ยวที่ก็จะมีแต่แป้งและผงชูรส และยังเต็มไปด้วยโซเดียมกับน้ำมัน น้ำอัดลมหลากสีหลากกลิ่นทั้งหลาย รวมทั้งอาหารขยะอย่างเบอร์เกอร์ เฟรนช์ฟราย ไก่ชุบแป้งทอดก็ด้วย

เมื่อการกินคลีนฟู้ดคือ การกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ จึงสามารถกินเนื้อสัตว์ได้ ฉะนั้น อาหารเจ อาหารมังสวิรัติ จึงไม่เข้าข่ายคลีนฟู้ด.